-लक्ष्मी भण्डारी
हामी खुलेर यौनका विषयमा कुरा गर्न धक मान्छौं। यस्ता कुरा गरेको कसैले थाहा पाए भने के सोच्लान् वा के भन्लान् भन्नेतर्फ हामी बढी केन्दि्रत हुन्छौं। पढे-लेखेका शिक्षित र सूचनाको पहुँच पुगेका व्यक्तिहरूसम्म पनि यो विषयमा कुरा गर्नुलाई उच्छृंखलताको संज्ञा दिन पछि पर्दैनन्। यसलाई बन्द कोठाभित्रको विषय बनाइनुले ठूला विपत्तिहरूको सामना गर्नुपरेका तथ्यहरू यसपटकको बहसमा निम्त्याइएका विशेषज्ञहरूबाट सुन्ने अवसर मिल्यो। जस्तै-एचआइभी एड्स, विभिन्न यौन रोग, व्यक्ति स्वयं मानसिक रूपमा कमजोर बन्दै जाने आदि। नेपाली समाजमा त यस विषयमा बहस र छलफल गर्नुलाई समस्याकै रूपमा लिइन्छ। तीव्र इच्छा हुँदा-हुँदै पनि महिलाहरू अझसम्म पनि यस विषयमा श्रीमान्सँग खुलेर कुरा गर्न हच्किन्छन् तर श्रीमान्को इच्छामा भने उनीहरू समर्पित हुन्छन् जसले गर्दा शारीरिक तथा मानसिक असन्तुलन उत्पन्न हुन्छ। फलस्वरूप महिलामा दिक्क लाग्ने, तनाव हुने, अल्छी लाग्ने, काम गर्न जाँगर नहुने विविध समस्या देखा पर्न थाल्छन्। नारीको यो बहसका क्रममा महिलाहरू यो विषयमा पछि पर्नुमा समाज, संस्कृति र धर्मलाई कारक मानियो।
अम्बिका प्रधान , सञ्चारकर्मी
नेपाल वानले रात परेपछि कार्यक्रम चलाउन प्रस्ताव गर्दा मलाई केही धक लागेको थियो। कस्तो प्रतिक्रिया आउला, मलाई समाजले कसरी हेर्ला भन्ने सोचेर केही डर लागेको थियो। मेरा कतिपय सहकर्मीले पनि तिमीले यस्तो कार्यक्रम चलाएको ? भन्ने प्रश्न गर्थे तर मलाई हामीजस्ता सञ्चारकर्मीले आवाज नउठाए कसले उठाउने, सञ्चारकर्मीले खाली मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम चलाएर मात्र हुंदैन केही नौलो र सूचनामूलक कार्यक्रम चलाउनुपर्छ भन्नेे लाग्यो। उक्त कार्यक्रममा नाम परविर्तन गरेर फोन आउँथ्यो। जसमा श्रीमान्-श्रीमतीमा यौनका विषयमा मनमुटाव, महिलाको चाहना नहुँदा-नहुँदै पनि पुरुषले यौन सम्पर्क राख्ने तथा योनिबाट सेतो पानी बग्ने समस्या भए पनि श्रीमान्सँग साझेदार नगर्ने जस्ता समस्या बढी थिए। यौनलाई व्यक्त नहुने विषय बनाइएको छ र त यस्ता समस्या आए। कार्यक्रमका सिलसिलामा मैले यौनलाई दरलिो सम्बन्ध, कदर गर्ने, भावनात्मक रूपमा हेर्ने प्रचलन फेला पार्न सकिन। बरू सयमा ६५ जोडीको यही कारणले सम्बन्धविच्छेद हुने तथ्य फेला पर्यो। यसलाई खुलेर बहसमा ल्याउन सके यस्ता समस्या नै रहँदैनन्। यसभित्र सामाजिक मर्यादा, विश्वास एवं भावना हुनुपर्छ। उक्त कार्यक्रम चलाएपछि अर्कै दृष्टिबाट हेर्ने, अनावश्यक प्रश्न सोध्ने मान्छेहरू पनि भेटिए तर मैले महिला-पुरुषको विभेदका सम्बन्धमा व्याख्या गरेर मानिस र पशुबीचको भिन्नता छुट्याउन आग्रह गरें। यसबाट पनि प्रस्ट हुन्छ कि महिलाहरूका लागि स्थिति कति असहज छ ? यो विषयलाई दुर्घटनाका रूपमा फैलन नदिन स्पष्टताको आवश्यकता छ। यसलाई सञ्चारमाध्यमले व्यापक छलफलको विषय बनाउनुपर्छ। सरकारले पनि यो समस्यालाई गम्भीर रूपमा लिएर कार्यक्रमहरू ल्याउनुपर्छ। Read the rest of this entry »